Green Book: Phim đoạt Oscar gây tranh cãi và hành trình ý nghĩa

Bộ phim Green Book, ra mắt năm 2018, đã tạo nên một làn sóng dư luận mạnh mẽ khi giành giải Oscar cho Phim hay nhất. Tuy nhiên, chiến thắng này không hề êm đềm mà đi kèm với vô số tranh cãi, đặt ra nhiều câu hỏi về tính xác thực và cách thể hiện các vấn đề nhạy cảm về chủng tộc. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những khía cạnh đó, đồng thời làm nổi bật giá trị nhân văn mà bộ phim mang lại.

Nguồn gốc và bối cảnh của Green Book

Green Book lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật về chuyến lưu diễn kéo dài hai tháng vào năm 1962 của nghệ sĩ piano người Mỹ gốc Phi tài năng Don Shirley (do Mahershala Ali thủ vai) và người tài xế kiêm vệ sĩ của ông, Tony Vallelonga (Viggo Mortensen), một người Ý da trắng làm nghề bảo kê quán bar. Cuộc hành trình của họ đi qua miền Nam nước Mỹ, nơi luật Jim Crow vẫn còn tồn tại và sự phân biệt chủng tộc diễn ra vô cùng khắc nghiệt. Để đảm bảo an toàn cho Don Shirley, họ sử dụng cuốn Green Book (Sách Xanh) – một danh bạ các nhà nghỉ, nhà hàng, trạm xăng dành cho người da đen thời bấy giờ.

Sự khác biệt về tầng lớp xã hội, màu da và văn hóa ban đầu tạo nên một khoảng cách lớn giữa Don Shirley và Tony Vallelonga. Don là một nghệ sĩ đẳng cấp, được đào tạo bài bản, thông thạo nhiều thứ tiếng và sở hữu học vị tiến sĩ âm nhạc, tâm lý học. Ngược lại, Tony là một người đàn ông đường phố, thô lỗ, quen với thế giới ngầm và có những định kiến về người da đen ăn sâu.

Những lùm xùm và tranh cãi xoay quanh giải Oscar

Ngay từ khi công bố giải thưởng, chiến thắng của Green Book tại Oscar lần thứ 91 đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ nhiều phía. Trang Entertainment Tonight đã ghi nhận những vụ việc gây chấn động liên quan đến bộ phim:

• Phát ngôn của Viggo Mortensen: Nam diễn viên Viggo Mortensen, người thủ vai Tony Vallelonga, đã gây phẫn nộ khi sử dụng tiếng lóng mang hàm ý phân biệt chủng tộc trong một buổi hội thảo. Dù ông đã nhanh chóng lên tiếng xin lỗi, sự cố này làm dấy lên nghi ngờ về sự nhạy cảm của ê-kíp làm phim đối với vấn đề chủng tộc.
• Quan điểm của biên kịch Nick Vallelonga: Biên kịch Nick Vallelonga, con trai của Tony Vallelonga, cũng vướng vào rắc rối khi một dòng tweet cũ thể hiện quan điểm chống Hồi giáo của ông bị khui lại. Ông cũng buộc phải gỡ bỏ và xin lỗi.
• Phản ứng từ gia đình Don Shirley: Theo tạp chí Hello, gia đình của nghệ sĩ Don Shirley đã lên tiếng khẳng định bộ phim là "một khúc nhạc dối trá". Họ cho rằng ê-kíp làm phim đã không xin phép trước và nội dung phim không phản ánh đúng mối quan hệ giữa Don và Tony.
• So sánh với phim Crash: Nhiều nhà phê bình và khán giả cho rằng Green Book có cách tiếp cận vấn đề chủng tộc tương tự như phim Crash (2006), một bộ phim từng đoạt giải Oscar nhưng cũng gây nhiều tranh cãi về sự đơn giản hóa và thiếu chiều sâu. Thậm chí, có người còn gọi Green Book là "phần tiếp theo của Crash" hay "phim Oscar dở nhất từ trước đến nay".
• Thái độ của Spike Lee: Đạo diễn tài năng Spike Lee, người có phim BlacKkKlansman cũng tranh giải Phim hay nhất, được cho là đã "tức giận ra mặt" khi Green Book giành chiến thắng. Theo phóng viên Andrew Dalton của AP, Spike Lee đã có ý định bỏ về và quay lưng lại sân khấu trong suốt bài phát biểu nhận giải của ê-kíp Green Book.

Trong khi đó, đạo diễn Peter Farrelly bảo vệ tác phẩm của mình: "Bạn học rồi lớn lên. Bạn cố gắng trở thành một người tốt hơn. Sau cùng chúng tôi muốn tập trung vào bộ phim và đó cũng là điều mà chúng tôi muốn mọi người sẽ nhìn thấy. Tôi yêu bộ phim này. Tôi nghĩ nó đặc biệt".

Ý nghĩa và thông điệp của Green Book

Bất chấp những tranh cãi, Green Book vẫn chạm đến trái tim của nhiều khán giả nhờ câu chuyện về tình bạn cảm động và thông điệp ý nghĩa về sự thấu hiểu, sẻ chia.

Hành trình vượt qua định kiến

Thông qua chuyến đi, Don Shirley và Tony Vallelonga dần gỡ bỏ những rào cản định kiến. Tony chứng kiến sự bất công, kỳ thị mà Don phải đối mặt hàng ngày, từ đó nảy sinh sự đồng cảm và quyết tâm bảo vệ người bạn đồng hành. Ngược lại, Don cũng dần nhìn nhận Tony không chỉ là một tài xế hay vệ sĩ, mà là một người bạn chân thành, sẵn sàng đối mặt với nguy hiểm vì ông.

Cuối cùng, mối quan hệ của họ đã vượt qua giới hạn của màu da và tầng lớp xã hội, trở thành một minh chứng sống động cho thấy con người có thể kết nối và yêu thương nhau bất chấp sự khác biệt. Đây là thông điệp cốt lõi mà Green Book vietsub hay bản gốc đều muốn truyền tải.

Phản ánh chân thực vấn đề xã hội

Dù còn những ý kiến trái chiều, bộ phim đã phần nào phản ánh chân thực những bất công xã hội mà người da đen phải gánh chịu vào thập niên 1960 ở miền Nam nước Mỹ. Cảnh Don Shirley không được phép ăn uống hay sử dụng nhà vệ sinh chung với người da trắng, hay việc ông phải biểu diễn cho khán giả da trắng nhưng lại không thể dùng chung các tiện ích xã hội, đã khắc họa rõ nét sự tàn khốc của nạn phân biệt chủng tộc.

Giá trị nghệ thuật và diễn xuất

Green Book (2018) sở hữu kịch bản chặt chẽ, đạo diễn tinh tế và diễn xuất đỉnh cao của hai diễn viên chính Mahershala Ali và Viggo Mortensen. Mahershala Ali đã giành tượng vàng Oscar cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất với vai Don Shirley, một vai diễn đầy nội tâm và phức tạp. Viggo Mortensen cũng thể hiện xuất sắc hình ảnh Tony Vallelonga, một người đàn ông có vẻ ngoài cục mịch nhưng ẩn chứa sự ấm áp và lòng trung thành.

Thông tin thêm về Green Book IMDB

Trên trang IMDB, Green Book nhận được đánh giá khá cao từ khán giả, phản ánh sự yêu thích của công chúng đối với câu chuyện ý nghĩa và cách thể hiện cảm xúc của bộ phim. Mặc dù có những ý kiến trái chiều về khía cạnh phê phán xã hội, tác phẩm vẫn được đánh giá là một bộ phim đáng xem, mang lại nhiều cung bậc cảm xúc và những bài học giá trị về tình người.

Nhìn chung, Green Book không chỉ là một bộ phim giải trí mà còn là một tác phẩm mang đậm tính nhân văn, đề cao giá trị của tình bạn, sự sẻ chia và lòng dũng cảm đối mặt với bất công. Dù có những tranh cãi, bộ phim vẫn khẳng định vị trí của mình trong nền điện ảnh đương đại như một câu chuyện ấm áp về sự kết nối giữa con người.